Drzewa na prywatnej posesji można wyciąć bez zezwolenia, jeśli wycinka nie jest związana z działalnością gospodarczą, a obwód pnia na wysokości 5 cm nie przekracza 50 cm (lub 65 cm i 80 cm dla wybranych gatunków). Przy większych obwodach wystarczy proste zgłoszenie w urzędzie, natomiast formalne zezwolenie dotyczy firm oraz osób niebędących właścicielami działki. Poznaj szczegółowe limity dla konkretnych drzew, zasady wycinki w okresie lęgowym ptaków oraz zasady bezpiecznego usuwania pni z ogrodu.
Zezwolenie czy zgłoszenie – kiedy można wycinać drzewa na własnej działce?
W pierwszej kolejności należy upewnić się, jakie formalności będą wymagane przy planowanej wycince. Warto pamiętać, że nawet jeśli jesteśmy właścicielami działki i sami posadziliśmy na niej wszystkie drzewa, nie oznacza to, że możemy usunąć je bez ograniczeń. W tym przypadku należy zastosować się do konkretnych przepisów, a podstawowym aktem prawnym regulującym te kwestie jest Ustawa o ochronie przyrody, która określa następujące zasady.
- Zgłoszenie w urzędzie – dotyczy osób fizycznych usuwających drzewa z prywatnej posesji na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą. Jest ono wymagane, gdy obwód pnia mierzony na wysokości 5 cm przekracza:
- 80 cm – dla topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego,
- 65 cm – dla kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego,
- 50 cm – dla wszystkich pozostałych gatunków drzew.
- Zezwolenie na wycinkę – jest konieczne m.in. wtedy, gdy wycinka ma związek z prowadzoną działalnością gospodarczą lub gdy drzewo usuwa osoba niebędąca właścicielem nieruchomości (np. najemca czy dzierżawca).
- Brak formalności – dotyczy mniejszych drzew i krzewów, w tym większości drzew owocowych, których obwód pnia nie przekracza ustalonych limitów.
Przepisy dotyczące wycinki drzew a okres lęgowy ptaków
Przepisy dotyczące wycinki drzew i ochrony środowiska nakładają na właściciela dodatkowe obowiązki, jeśli drzewo jest miejscem bytowania gatunków chronionych zwierząt. W Polsce okres lęgowy ptaków trwa od 1 marca do 15 października, dlatego najbezpieczniej planować wycinkę poza okresem największej aktywności lęgowej, czyli od 16 października do końca lutego.
Co ważne, samo okno czasowe, przypadające między 1 marca a 15 października, nie oznacza automatycznego zakazu wycinania każdego drzewa. Istotne jest to, czy podczas prac zostaną naruszone zakazy dotyczące gatunków chronionych, np. poprzez zniszczenie gniazda, siedliska czy płoszenie ptaków w miejscu rozrodu lub wychowu młodych. Ochrona gatunkowa obowiązuje niezależnie od tego, czy drzewo znajduje się w przestrzeni publicznej czy na prywatnej posesji.
Czy można wyciąć drzewa z gniazdami lub siedliskiem chronionych gatunków ptaków?
Jeśli na drzewie znajdują się gniazda lub jest ono siedliskiem gatunków zwierząt objętych ochroną, jego wycięcie bez odpowiedniej zgody jest zabronione. W takich sytuacjach istnieje konieczność uzyskania zezwolenia na odstępstwo od zakazów w stosunku do gatunków chronionych, które wydaje Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska lub Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (GDOŚ).
Jak przygotować się do wycinki drzew i krzewów na swojej posesji?
Pierwszym krokiem jest właściwe przygotowanie prac. W przypadku niewielkiego drzewa znajdującego się z dala od budynków, ogrodzenia, przewodów elektrycznych czy innych przeszkód wycinka może wydawać się stosunkowo prosta. W praktyce nawet niewielkie drzewo może podczas ścinania zachować się w sposób trudny do przewidzenia. Dlatego przed rozpoczęciem należy ocenić jego wysokość, kierunek pochylenia, stan pnia i korony oraz miejsce, w którym może upaść.
Warto również zabezpieczyć teren i usunąć z niego przedmioty, które mogłyby zostać uszkodzone. Jeżeli drzewo znajduje się blisko domu, garażu, ogrodzenia, linii energetycznych lub innych zabudowań, samodzielna wycinka może być ryzykowna. Szczególnej ostrożności wymagają drzewa chore, spróchniałe, mocno pochylone oraz te, których korona znajduje się w pobliżu przewodów. W takiej sytuacji rozsądniejszym rozwiązaniem jest zlecenie pracy osobie mającej doświadczenie w usuwaniu drzew.
Jak bezpiecznie usunąć drzewa lub krzewy z prywatnej posesji?
Sposób usunięcia drzewa zależy przede wszystkim od jego wielkości i lokalizacji. Przy większych okazach często stosuje się wycinkę sekcyjną, czyli stopniowe usuwanie gałęzi nożycami, a w następnej kolejności fragmentów pnia. Pozwala to ograniczyć ryzyko uszkodzenia otoczenia, ponieważ materiał nie spada w całości na ziemię.
Po ścięciu drzewa pozostaje jeszcze pień i system korzeniowy. Pień można pociąć na mniejsze fragmenty piłą ogrodową, a drewno wykorzystać np. jako opał, jeśli nadaje się do tego celu. Jeżeli zależy nam na całkowitym usunięciu drzewa z ogrodu, można również zdecydować się na frezowanie pnia, które pozwala usunąć jego nadziemną część i ułatwia późniejsze zagospodarowanie tego miejsca.
FAQ
Jak uzyskać zezwolenie na wycinkę drzewa?
Wniosek o zezwolenie na usunięcie drzewa należy złożyć do właściwego organu, najczęściej wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. We wniosku trzeba podać m.in. dane wnioskodawcy, informacje o nieruchomości, drzewie, przyczynie oraz planowanym terminie jego usunięcia.
Co grozi za brak zezwolenia na usunięcie drzewa?
Usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia lub zgłoszenia może skutkować administracyjną karą pieniężną, której wysokość co do zasady wynosi dwukrotność opłaty za usunięcie drzewa. Dodatkowe konsekwencje mogą wiązać się z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony gatunkowej zwierząt, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 16 grudnia 2016 r.
Kiedy usunięcie drzewa jest niemożliwe?
Nie można legalnie usuwać drzew, jeśli nie dopełniono wymaganych formalności, a także, gdy drzewa są zasiedlone przez gatunki chronione. Szczególnej ochronie podlegają również pomniki przyrody oraz drzewa znajdujące się na terenach wpisanych do rejestru zabytków.
Źródła:
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska: Czy można usuwać drzewa i krzewy w okresie lęgowym ptaków? Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska; https://www.gov.pl/web/gdos/Czy-mozna-usuwac-drzewa-i-krzewy-w-okresie-legowym-ptakow [dostęp: 10.08.2026].
- Uzyskaj zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu. Biznes.gov.pl; https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/ou1588[dostęp: 10.08.2026].
