Web sitemizde edindiğiniz deneyimleri geliştirmek için tanımlama bilgileri kullanılır. Bu web sitesinde dolaşarak tanımlama bilgileri kullanmamızı kabul ediyorsunuz. Daha fazla bilgi için okuyun Tanımlama Bilgileri

Bunları biliyor muydunuz?

Lityum iyon piller küçük, hafif, yüksek kapasiteli ve son derece etkilidir.

Lityum iyon piller neden son günlerde herkesin dilinde?

Küçük, hafif ve hepsinden önemlisi mobil ekipmanlar giderek daha da yaygınlaşıyor. Buna cep telefonları, dizüstü bilgisayarlar ve bir süredir de bahçe aletleri katılmıştır. Bu ekipmanların hepsinin güce ihtiyacı var ancak, bahçe aletleri durumunda bile güç kabloları giderek daha kullanışsız görülüyor. Dolayısıyla, yüksek kapasiteli, güvenilir piller giderek daha önemli hale geliyor. Modern lityum iyon piller de bahçe aletleri için bir güç kaynağı olarak son zamanlarda yaygınlaşmıştır. Belirgin avantajları: Eski nesil pillerin işi aksatan bellek etkisine tabi olmamaları ve dolayısıyla her zaman kullanıma hazır olmalarıdır. Peki, yine düşük kendiliğinden boşalma oranına sahip bu kompakt pil nasıl çalışır?

Lityum iyon piller nasıl çalışır?

Adından da anlaşıldığı üzere, lityum iyon pil hafif alaşımlı lityum esas alınarak şarj edilebilir bir pildir. Lityum pillerin aksine bu piller şarj edilebilir. Son derece hızlı tepki verebilen farklı elektriksel yükleri olan hassas kimyasal bileşenlerin bir birleşimini içerirler. Pozitif ve negatif yüklü kimyasallar yalnızca ipince plastik bir duvarla ayrılır.

Lityum iyon piller çoğu zaman İngilizce Li-Ion kısaltmasıyla kullanılır. Bu tip pilin temel ilkesi şudur: Dolma ve boşalma işlemi, temelde yalnızca lityum iyonların yani elektrikle yüklü lityum atomların iki elektrot arasındaki transferine neden olur. Pil dolarken lityum iyonlar karbondan yapılmış grafit bir katmana transfer edilir. Boşalma sırasında iyonlar geri gider. İyonların geçişi elektron akışını kontrol eden elektromanyetik bir güç yaratır. Lityum iyon pillerde, artı uç lityum metal oksitten ve eksi uç karbondan yapılmıştır.

“Bellek etkisi” ne anlama gelir?

Kullanılmasa bile bir lityum iyon pilin kapasitesi, esas itibariyle lityumun elektrolitlerle girdiği kullanıcı reaksiyon nedeniyle zamanla azalır. Bu işlem kendiliğinden boşalma olarak bilinir. Bu, tüm pil türlerinde olur ancak, daha eski türlere göre lityum iyon pillerde çok daha azdır.

Lityum iyon pillerde bellek etkisi yoktur. Eski nikel kadmiyum pillerde (NiCd), sık kısmi boşalma pilin yeniden şarj için gereken enerji gereksinimini ‘fark etmesine’ ve artık tam kapasiteyle çalışmamasına neden olur. Diğer taraftan, lityum iyon piller istenildiği zaman tam kapasiteyle yeniden şarj edilebilir ve düşük kendiliğinden boşalma oranları vardır. Bu durum, bu pillerin kullanımını kolaylaştırır ve bu piller yüksek kapasiteye sahip olmalarına rağmen küçük ve hafiftir. Ayrıca, şu anda daha üst performans sınıflarında uygun fiyatlarla sunulmaktadırlar ve bu da bu pillerin yüksek enerji gereksinimi olan daha fazla ekipmanda kullanılmasına olanak tanımaktadır.

Peki bunun gibi iyi bir teknoloji neden ancak günümüzde ortaya çıktı?

Lityum iyon piller 20. yüzyılın başında teoride bilinmekle birlikte, bu pilleri uzun süre kullanmak mümkün değildi. Bir elektrot malzemesi olarak lityumun avantajları daha önce biliniyordu ve 1938’de bir lityum sülfür dioksit pil ve 1969’da bir lityum-tiyonil klorür pil vardı. Ancak, lityum iyon piller yanlış kullanıma son derece hassas tepki gösterdiği için günlük kullanıma uygun değildi. Bununla birlikte, 1995’te ilk lityum iyon pil Sony tarafından piyasaya sürüldü. Günümüzde, pildeki kimyasal işlemler bir pil yönetim ve izleme sistemi (BMS) tarafından kontrol edilmektedir. Bu sistem derin boşalma, aşırı şarj olma ve aşırı ısıl yüke karşı koruma sağlar. Karmaşık şarj sistemine ek olarak, lityum iyon pillerin özellikle basınca dayanıklı muhafazaları vardır ve bu da bu pillerin nikel metal hidrit (NiMH) pillere göre yaklaşık %30 daha pahalı olmalarına neden olur.

Comments