Kilka faktów o owocach jagodowych

Garden Life
Udostępnij artykuł
Owoce jagodowe na kanapce lub w sałatce mogą niektórych naprawdę zaskoczyć, ale to zdziwienie może być całkiem uzasadnione. Jest to spowodowane faktem, że botanicy mają zupełnie inną wizję tych cudownie uniwersalnych owoców ogrodowych, o których piszemy w niniejszym specjalnym wydaniu biuletynu GARDENA, niż my, ogrodnicy.

Zdumiewające jest to, że maliny, jeżyny, truskawki itp. nie są z botanicznego punktu widzenia jagodami — są to owoce złożone. Według kryteriów botanicznych jagodami można nazywać pomidory, ogórki, melony czy banany. A największe jagody na świecie są naprawdę ciężkie — to dynie!

Jak widać, jagody są bardzo ciekawymi owocami. Jednak w niniejszym specjalnym wydaniu biuletynu GARDENA dzięki naszym specjalistom ds. ogrodnictwa przedstawimy wiele przydatnych informacji. Zajmiemy się jagodami, jakie znane są ogrodnikom.

Wieści z jagodowego ogrodu

Co się działo w jagodowym ogrodzie w ciągu lata? Skończyły się zbiory borówek, truskawek, porzeczek i agrestu. Właśnie dojrzewają jeżyny, a jesienią nadejdzie czas na kiwi. Ogólnie rzecz biorąc, jeśli chodzi o jagody, było to całkiem udane lato. Z powodu długiej zimy zbiory czarnej porzeczki, której wczesne kwitnienie dodatkowo utrudniło odpowiednie nawożenie, były mniejsze, ale za to obrodziły one w tym roku dzięki zmiennej pogodzie — ciepło zapewniło dobry wzrost, a obfite i przede wszystkim stałe opady sprawiły, że owoce wyrosły jędrne i okrągłe. W przypadku dużych wahań wilgotności gleby spowodowanych okresami suszy przerywanymi przez obfite opady deszczu mielibyśmy do czynienia, na przykład, z bogatymi zbiorami agrestu. W skrócie: przechadzając się po jagodowym ogrodzie, można zauważyć kilka wyróżniających się rzeczy:

Agrest:

Nie po raz pierwszy okazało się, że niezwykle ważny jest wybór uprawianej odmiany, ponieważ w zmiennych, ciepłych i wilgotnych warunkach pogodowych, z jakimi mieliśmy do czynienia tego lata, szczególnie dobrze rozwija się mączniak agrestu. Charakteryzująca się zielonymi owocami odmiana „Invicta” po raz kolejny okazała się najbardziej odporna na ataki tego natarczywego grzyba. Jeśli chodzi o odmiany owocujące na żółto, warto polecić odmianę „Hinnonmäki”, natomiast osoby preferujące owoce czerwone powinny zwrócić uwagę na odmiany „Rokula” i „Red Eva”. Rokula jest dobrym wyborem dla osób, które nie mają czasu codziennie doglądać ogrodu, ponieważ owoce mogą pozostać na krzaku przez długi czas i nie trzeba ich koniecznie zebrać w ściśle określonym momencie. Natomiast miłośnikom agrestu, którzy nie lubią się przemęczać, warto polecić odmianę „Pax”, która jest właściwie pozbawiona kolców, co bardzo ułatwia jej zbieranie. Nie ma także wcale wielu cierni.

Ostatnio projektanci ogrodów ponownie odkryli ozdobne walory agrestu — jako standardowe drzewa owocowe rosnące wzdłuż ścieżek może on pomóc podzielić ogród na mniejsze obszary albo nadać alejkom ogrodowym ciekawy, jednolity charakter. W okresie, gdy owoce są już dojrzałe i gotowe do zebrania, stanowią one prawdziwą ucztę dla oczu. Ważna uwaga dotycząca roślin piennych: Należy pilnować, aby gałęzie były krótkie, a korony luźne i zwarte, aby nie łamały się pod ciężarem owoców. Podpórki koron nie wyglądają zbyt atrakcyjnie w ogrodzie. Dotyczy to także agrestu hodowanego w skrzynkach. Piękno ma jednak swoją cenę — krzewy agrestu rodzą więcej owoców niż drzewa.

Co teraz należy zrobić: jeśli po zbiorach agrest nie został jeszcze przycięty, należy to zrobić jak najszybciej. Przerzedzony w wystarczającym stopniu krzew agrestu to taki, między którego gałęzie można włożyć rękę bez ryzyka pokłucia i podrapania. Wtedy można mieć pewność, że do rośliny dotrze ilość światła gwarantująca dobre dojrzewanie owoców.

Porzeczki:

Powyższe uwagi dotyczą także porzeczek. Chociaż nie są one podatne na mączniaka, mogą wystąpić problemy z rdzawnikowcami lub (w zależności od odmiany) z opadaniem owoców. Należy zwrócić na to uwagę podczas kupowania roślin w lokalnym sklepie ogrodniczym lub szkółce. Trzeba również pamiętać o długim okresie zbiorów porzeczek, który w przypadku mądrego doboru odmian może trwać od początku lipca do połowy sierpnia. Gwarantuje to sześć tygodni nieprzerwanego delektowania się owocami, po których można resztę zamrozić albo przerobić na dżemy.

Odmiana czerwona „Red Lake” dojrzewa wcześnie i bardzo dobrze się przyjmuje. Natomiast odmiana „Rovada” dojrzewa bardzo późno i rodzi duże owoce wysokiej jakości na długich łodygach. Najważniejszą odmianą białą jest obecnie „Primus”. Osoby pragnące spróbować porzeczki różowej powinny zwrócić uwagę na odmianę „Rosalinn”. Dzieci bardzo lubią porzeczki, ponieważ są one stosunkowo słodkie, gdy dojrzeją. Jeśli chodzi o smak, często uważa się, że czarne porzeczki są za gorzkie, żeby jeść je na surowo. Warto jednak spróbować odmiany „Ometa” lub łagodniejszej odmiany „Bona”. Ma ona delikatny aromat idealny do używania w kuchni.

Co teraz należy zrobić: należy przyciąć krzewy czarnych porzeczek. Podobnie jak w przypadku agrestu i krzyżówki agrestu z czarną porzeczką (porzeczko-agrestu) trzeba usunąć starsze, grube pędy, które rosną za ciasno. Są one zazwyczaj ciemnobrązowe lub czarne, więc łatwo je rozpoznać. Należy jednocześnie pobudzić wzrost delikatnych młodych pędów krzewu, ponieważ one właśnie najlepiej utrzymują owoce. Trzeba jednak wyciąć wszystkie gałązki słabe oraz cieńsze od ołówka.

Maliny:

Czy wiesz, że maliny są nie tylko czerwone? Istnieją także odmiany żółte, a nawet czarne. „Golden Bliss” ma żółte owoce, a „Black Prince” (dzika odmiana rosnąca w Ameryce) — czarne. Jeśli zasadzisz wszystkie trzy rodzaje, jesienią możesz upiec z nich kolorowe ciasto.

Obecnie w ogrodach, których właściciele nie chcą długo czekać na owoce swojej pracy, popularne są odmiany malin niewymagające pracochłonnej pielęgnacji. Odmiany, takie jak „Autumn Bliss”, mogą rosnąć podobnie jak porzeczki czy agrest w formie prostego krzewu, który po zebraniu owoców można całkowicie wyciąć. Tego typu krzewy owocują dopiero jesienią, ale dzięki temu niezwykle rzadko padają ofiarą kistnika malinowca, w związku z czym praktycznie nigdy nie są robaczywe. Z malinami także ciągle coś się dzieje — „Polka” to nieco wcześniejsza z późnych odmian. Dojrzewająca we wrześniu o fantastycznym aromacie oraz przepięknych, jędrnych owocach, które dobrze się przechowują.

Co teraz należy zrobić: od razu po zebraniu owoców należy wyciąć obcięte pędy malin tuż nad ziemią, nie pozostawiając pieńków. Zminimalizuje to ryzyko zamierania pędów malin w wyniku infekcji, która atakuje roślinę przez stare gałęzie.

Truskawki:

Na temat truskawek można napisać osobny rozdział. Najbardziej urzekające są odmiany o charakterystycznym zapachu poziomek. Warto wspomnieć w tym miejscu stare odmiany, takie jak „Mieze Schindler”, chociaż nowe rodzaje o intensywnym aromacie, takie jak „Thuchief”, są równie dobre. Pod tym względem doskonałe są także odmiany hodowane w skrzynkach, takie jak „Florika”, ponieważ powstały ze skrzyżowania truskawek z poziomkami. Skrzynki do truskawek stanowią dobrą alternatywę uprawiania roślin okrywowych dla grządek częściowo zacienionych. Nie zastępuje się ich po dwóch latach, jak to jest wymagane w przypadku truskawek ogrodowych, ale mogą pozostać w skrzynkach przez 6–8 lat. Truskawki uprawiane w skrzynkach kwitną i owocują przez liście, dzięki czemu owoce nie leżą na ziemi, co z kolei eliminuje ryzyko ich szybkiego gnicia.

Pojawiły się jednak nowe odmiany truskawek przeznaczone do uprawy w donicach i skrzynkach, nie tylko na grządkach. Truskawki zwisające dobrze się nadają do wiszących koszyków. W jednym koszyku można posadzić trzy rośliny. W przypadku uprawy w skrzynkach należy jednak zachować 20–25 cm odstępu między roślinami. W celu zapewnienia stałego dopływu wody warto użyć zbiornika z zapasem wody. Stosować nawozy zawierające wszystkie składniki odżywcze bądź nawozy do jagód, które zawierają więcej potasu niż nawozy do kwiatów doniczkowych. Dzięki temu owoce lepiej dojrzeją i będą miały pełniejszy aromat.

Na koniec należy dodać, że zasada dotycząca truskawek zwisających działa w dwie strony: istnieją truskawki pnące, które mogą obrosnąć niewielkie trejaże lub paliki. Wymaga to jednak podwiązywania roślin, ponieważ nie są one w stanie piąć się samodzielnie. Truskawki pnące można zbierać od czerwca do września, a truskawki zwisające — do października.

Co teraz należy zrobić: jeśli rośliny rosną już dwa lata w tym samym miejscu i wyglądają na sfatygowane, należy je wymienić. Teraz jest na to pora. Jeżeli nie zostaną zasadzone do wiosny, w pierwszym roku po zasadzeniu plon będzie mniejszy. Odmiany wiecznie owocujące oraz owocujące latem można równie dobrze sadzić wiosną, ponieważ nawet wtedy wydadzą one udany plon.

Jagoda kamczacka:

Jagody kamczackie są nowym członkiem rodziny jagód ogrodowych. Owocują w maju, przed innymi owocami tego typu. Wydają długie i cienkie owoce o tym samym kolorze i teksturze co borówki, a także o podobnym smaku. Warto na nie zwrócić uwagę nie tylko ze względu na ich wczesną porę owocowania, ale także dlatego, że ich owoce są bardzo słodkie i bogate w witaminę C. Sadząc krzew jagody kamczackiej, należy pamiętać, że dorosła roślina osiąga wysokość od jednego do półtora metra oraz szerokość jednego metra. Jagoda kamczacka wyrośnie na dowolnej glebie ogrodowej bogatej w składniki odżywcze. Jest łatwa w pielęgnacji, ponieważ wymaga tylko trochę przycinania, bez którego rośnie szybko i prosto. W celu uzyskania lepszego nawożenia najlepiej zawsze sadzić co najmniej dwie odmiany tej jagody kwitnącej w maju.

Informacje dodatkowe: ze względu na swoją wartość jagoda kamczacka została przeniesiona z kategorii tak zwanych owoców dzikich do kategorii owoców ogrodowych, podobnie jak borówka i malina oraz (od niedawna) świdośliwa, orzech laskowy, bez czarny, dereń jadalny, borówka brusznica, szakłak, owoc róży czy jarzębina.