Herfst is paddenstoelenseizoen

Tuinleven
Veel mensen houden niet van paddenstoelen in de tuin, want het is moeilijk om er vanaf te komen. Eetbare paddenstoelen plukken is echter een waar genot voor de fijnproever. In september en oktober schieten ze letterlijk de grond uit. Maar als je niet weet waar je moet zoeken naar deze delicatessen, ben je al snel uren bezig met weinig resultaat. Daarom willen we u hier kennis laten maken met de populairste eetbare paddenstoelen, zoals het eekhoorntjesbrood (Boletus edulis), de kastanjeboleet (Xerocomus badius) en de cantharel (Cantharellus cibarius), en u enkele tips voor het plukken van paddenstoelen geven.

De uitrusting die u nodig hebt voor het plukken van paddenstoelen bestaat uit een mand om de paddenstoelen in te doen en een mes om ze af te snijden. Een determinatiegids voor paddenstoelen is uiteraard onmisbaar. Zorg dat u er altijd een bij u hebt als u op paddenstoelenjacht gaat. Een vergrootglas om onbekende paddenstoelen van dichterbij te bekijken kan ook van pas komen.

Als u net leert paddenstoelen plukken, kunt u het best iemand bij u hebben met veel verstand van paddenstoelen, want als beginner kan het lastig zijn om de juiste te herkennen. Er zijn educatieve centra die excursies voor paddenstoelen plukken organiseren. Daarbij leert u de belangrijkste dingen voor als u begint met paddenstoelen plukken en worden u de beste plekken bij u in de buurt aangewezen.

Belangrijke regels bij het plukken van paddenstoelen:

  • Proef nooit van een paddenstoel die u niet kunt determineren, al ruikt deze nog zo lekker en ziet deze er nog zo appetijtelijk uit. Uiterlijk kan bedriegen en uw avontuur kan wel eens slecht aflopen.
  • Als u een paddenstoel die u niet herkent toch wilt plukken om thuis op te zoeken of deze eetbaar is, zorg dan dat u de 'wortels' meeneemt. Verder maakt het niet uit of u de paddenstoelen uit de grond wrikt of ze bij de steel doorsnijdt.
  • Pluk nooit oude of heel kleine paddenstoelen en paddenstoelen waaraan is geknabbeld door dieren of die uit de grond zijn getrokken.
  • U kunt geplukte paddenstoelen het best dezelfde dag nog opeten, want ze bederven snel.
  • Eet paddenstoelen nooit rauw.
  • Als u net leert paddenstoelen plukken, kunt u het beter niet in uw eentje doen. 

    De populairste eetbare paddenstoelen die in het Nederlandse bos worden gevonden zijn eekhoorntjesbrood, kastanjeboleten en cantharellen. Hier vindt u een beknopte omschrijving van deze paddenstoelensoorten.
EM-Pilze-005-70cm.eps

Eekhoorntjesbrood

De populairste paddenstoel onder plukkers is het eekhoorntjesbrood, ook wel porcino genoemd. De Duitse naam 'Herrenpilz' – de 'herenpaddenstoel' – komt voort uit het feit dat deze paddenstoel na het vinden ervan traditioneel aan de landheer of landeigenaar toekwam.

Eekhoorntjesbrood behoort tot de boletenfamilie, die bekend staat om zijn stevige vlees. De gladde hoed heeft een doorsnede van 5 tot 25 cm. De hoed is licht- tot kastanjebruin. De buisjes aan de onderkant van de hoed zijn eerst witachtig, maar worden na verloop van tijd groenachtig geel. De steel is knotsvormig en is bedekt met een fijne, witte nettekening. Eekhoorntjesbrood wordt van september tot november gevonden in naaldbossen, onder sparren en (in de regel) voordat de grond bevriest door de eerste vorst.

Was eekhoorntjesbrood niet voor de bereiding, want het water wordt door de paddenstoel opgezogen. U kunt de paddenstoel beter afvegen met een borsteltje of keukenpapier.

Kastanjeboleet

Zoals de naam kastanjeboleet al zegt, behoort deze paddenstoel net als eekhoorntjesbrood tot de boletenfamilie. De hoed is kastanjebruin en wordt slechts 5 tot 10 cm. De buisjes zijn eerst bleekwit, maar worden geel of groenig als de paddenstoel ouder wordt. Bij kneuzing wordt deze groenblauw van kleur. De paddenstoel heeft een zeer milde tot lichtzure smaak. Voor beginners is het lastig om eekhoorntjesbrood en kastanjeboleten van elkaar te onderscheiden.

Kastanjeboleten groeien voornamelijk in naaldbossen onder sparren en lariksen. Ze komen ook wel eens voor in loofbossen, gewoonlijk van september tot november.

Pas op: kastanjeboleten zijn rauw niet eetbaar! Ze zijn giftig en kunnen diarree, misselijkheid en braken veroorzaken.

Cantharel

Cantharellen worden in het Engels ook wel 'fijnproeverspaddenstoelen' genoemd, vanwege de heerlijke structuur en smaak. De bekendste soort is de hanenkam. Hanenkammen zijn ei- of lichtgeel van kleur. De hoed wordt soms 10 à 15 cm in doorsnee. Aanvankelijk is de hoed koepelvormig met een omgekrulde rand. Als de paddenstoel ouder wordt, wordt de hoed platter en in het midden dieper. De plaatjes zijn ook eigeel en lopen helemaal door tot de voet van de steel.

De hanenkam heeft een heel aangename, fruitige geur die doet denken aan abrikozen. Cantharellen komen zowel in loof- als in naaldbossen voor. Op open plekken in het bos zie je vaak een heel tapijt van cantharellen.

Let op: de cantharel heeft een gevaarlijke dubbelganger, de valse hanenkam. Deze is licht giftig en consumptie kan leiden tot verstoring van de maag en darmen. De hoed lijkt bedrieglijk veel op die van de hanenkam. Bij een nader onderzoek zijn de verschillen echter goed te zien: de plaatjes houden op bij de steel en zijn gewoonlijk donkerder dan de hoed. De hoed is duidelijk dunner. De steel is dun en hol.