Χρησιμοποιούμε cookies με σκοπό να σας προσφέρουμε μια καλύτερη εμπειρία περιήγησης στη διαδικτυακή μας τοποθεσία. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή τη διαδικτυακή τοποθεσία, αποδέχεστε τη χρήση cookies από εμάς. Για περισσότερες πληροφορίες, διαβάστε Cookies

Το λουλουδένιο ρολόι

Πώς μπορείτε να ξέρετε την ώρα χωρίς να έχετε ένα ρολόι; Απλά κοιτάξτε τον κήπο σας και τα λουλούδια θα σας πουν την ώρα. Τα λουλούδια στον κήπο δεν σας προσφέρουν μόνο την ομορφιά τους, αλλά μπορεί να είναι και πολύ χρήσιμα στο να σας λένε την ώρα. Ο διαφορετικός χρόνος ανοίγματος των λουλουδιών, όχι μόνο μας λέει την ώρα, αλλά από την συμπεριφορά τους μπορούμε να βγάλουμε και χρήσιμα συμπεράσματα για τον καιρό. Θα σας δείξουμε λοιπόν ποια λουλούδια μπορείτε να χρησιμοποιήσετε για να φτιάξετε το δικό σας λουλουδένιο ρολόι.

Οι κιρκάδιοι ρυθμοί των φυτών

Ήδη από τον 18ο αιώνα, ο Σουηδός φυσιοδίφης Carl von Linné προσδιόρισε ότι τα λουλούδια έχουν το δικό τους βιολογικό ρυθμό, καθώς ανοίγουν και κλείνουν τα άνθη τους σε πολύ διαφορετικές χρονικές στιγμές. Για παράδειγμα, ενώ η παπαρούνα ανοίγει τα άνθη της νωρίς το πρωί, το νυχτολούλουδο προτιμάει να τα ανοίγει το απόγευμα. Γιατί η φύση να μην έχει ρυθμίσει έτσι ώστε όλα τα λουλούδια να ανοίγουν με τις πρώτες αχτίδες του ήλιου; Η απάντηση είναι αρκετά απλή. Αυτή η αρμονία της άνθισης σε διαφορετικούς χρόνους επιτελεί ένα σημαντικό ρόλο στην φύση, προμηθεύοντας τα έντομα με νέκταρ και γύρη καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Ένα από τα πλεονεκτήματα αυτής της διαφοροποίησης είναι ότι τα έντομα γνωρίζουν ακριβώς ποια φυτά είναι ανθισμένα κάθε στιγμή και έτσι δεν αναγκάζονται να ψάχνουν πολύ για να βρουν τροφή. Ένα άλλο πλεονέκτημα είναι ότι ο ανταγωνισμός για την εύρεση τροφής δεν είναι τόσο μεγάλος ανάμεσα στις μέλισσες, τις αγριομέλισσες, τις πεταλούδες και τις αιωρούμενες μύγες των λουλουδιών. Αυτός ο έξυπνος ρυθμός άνθισης έχει επίσης πλεονεκτήματα και για τα φυτά, μια και έτσι δεν είναι αναγκασμένα να ανταγωνίζονται το ένα το άλλο για την προσέλκυση των εντόμων ώστε να επικονιαστούν.
Κατά κανόνα, τα διάφορα φυτά χρειάζονται διαφορετικά έντομα το καθένα για να επικονιαστούν εξαιτίας της διαφορετικής δομής των λουλουδιών τους. Για παράδειγμα, το νυχτολούλουδο αναπαράγεται με τη βοήθεια των σκώρων που με τη μακριά προβοσκίδα τους εισχωρούν βαθιά μέσα στα λουλούδια. Οι σκώροι ξεκινούν το ταξίδι τους αργά το βράδυ, όταν ο κήπος έχει γίνει αρκετά ασφαλής για αυτούς, μια και τα διάφορα πουλιά έχουν κοιμηθεί. Για να επικονιαστεί λοιπόν το νυχτολούλουδο, έχει προσαρμόσει το χρόνο άνθισης του στο σκώρο και ανοίγει τα υπέροχα, ευωδιαστά και λαμπερά κίτρινα λουλούδια του αργά το απόγευμα. Ένα πρόσθετο πλεονέκτημα είναι και η εξοικονόμηση ενέργειας που επιτυγχάνεται από το νυχτολούλουδο.

illustration of a flower clock as created by Carl von Linné in 1745

Τα λουλουδένια ρολόγια και οι καιρικές προβλέψεις

Με βάση αυτήν τη γνώση, το 1745 ο Carl von Linné φύτεψε το πρώτο λουλουδένιο ρολόι στο Βοτανικό Κήπο της Ουψάλα στη Σουηδία. Δημιούργησε ένα λουλουδένιο κύκλο χωρισμένο σε 12 τομείς. Κάθε τομέας του λουλουδένιου ρολογιού αντιπροσώπευε ακριβώς μια ώρα της ημέρας και ήταν φυτεμένος με φυτά που άνοιγαν ή έκλειναν τα λουλούδια τους, σε μια στιγμή που ανταποκρινόταν ακριβώς στην κάθε ώρα της ημέρας. Υποθετικά, ο Carl von Linné χρησιμοποιούσε το λουλουδένιο ρολόι του για να εκφράσει την ώρα με απόκλιση ±5 λεπτών. Σήμερα, τα λουλουδένια ρολόγια θεωρούνται περισσότερο ως ένα τέχνασμα της φυσικής ιστορίας και ένα διακοσμητικό χαρακτηριστικό που τραβάει την προσοχή, χωρίς ωστόσο αυτό να σημαίνει ότι έχουν χάσει τη γοητεία τους. Ανεξάρτητα από το σύγχρονο κόσμο που ζούμε, που οποιοδήποτε κινητό τηλέφωνο λέει αμέσως την ώρα, οι χρόνοι άνθισης των διαφόρων λουλουδιών μπορεί ακόμα να είναι χρήσιμοι, π.χ. όταν εργάζεστε στον κήπο. Μια γρήγορη ματιά στο ανθισμένο φυτό “Jack πήγαινε για μεσημεριανό ύπνο” σάς δείχνει ότι είναι σχεδόν ώρα για το μεσημεριανό σας γεύμα.
Ομοίως τα λουλούδια μπορούν να σας πουν εάν πρέπει να τα ποτίσετε ή όχι μια συγκεκριμένη ημέρα. Εάν π.χ. η Καλεντούλα δεν έχει ανοίξει τα λουλούδια της στις 07:00 το πρωί, αυτό σημαίνει ότι ο καιρός θα είναι άσχημος εκείνη την ημέρα. Επίσης εάν έχει κλείσει εντελώς αυτό σημαίνει ότι έρχεται καταιγίδα, οπότε καλά θα κάνετε να μαζέψετε όλα τα εργαλεία και άλλα είδη που έχετε διασκορπισμένα στον κήπο σας.
Εάν λοιπόν ενδιαφέρεστε να προσθέσετε αυτό το πολύχρωμο και ελκυστικό λουλουδένιο δημιούργημα στον κήπο σας, σας παραθέτουμε μια μικρή επιλογή από τους χρόνους ανοίγματος και κλεισίματος διαφόρων λουλουδιών.

Χρόνος ανοίγματος λουλουδιών 

5:00 πμ: Παπαρούνα
6:00 πμ: Περικοκλάδες
7:00 πμ: Τουσιλάγκο (χαμαιλεύκη)
8:00 πμ: Πρίμουλα
9:00 πμ: Μαργαρίτα
10:00 πμ: Οξαλίδα
11:00 πμ: Γαϊδουράγκαθο
12:00 πμ: Μεσηβριάνθεμο
4:00 μμ: Το θαύμα του Περού
8:00 μμ: Νυχτολούλουδο

Χρόνος κλεισίματος λουλουδιών 

2:00 μμ: Ραδίκι
3:00 μμ: Κολοκύθι
4:00 μμ: Τουσιλάγκο (χαμαιλεύκη)
4:00 μμ: Οξαλίδα
5:00 μμ: Νούφαρο
6:00 μμ: Παπαρούνα
9:00 μμ: Πρίμουλα

Σημείωση: Οι χρόνοι ανοίγματος και κλεισίματος των λουλουδιών που σας δώσαμε μπορεί να διαφέρουν μια και τα λουλούδια προσαρμόζονται στις κλιματικές ιδιαιτερότητες των διαφόρων περιοχών, όπως η θέση του ήλιου ανάλογα με το γεωγραφικό πλάτος και το ποσοστό ημέρας - νύχτας που επικρατεί στη γύρω περιοχή. Επιπρόσθετα, οι ημερήσιες συνήθειες των διαφόρων εντόμων της περιοχής επηρεάζουν τη συμπεριφορά των λουλουδιών. Το καλύτερο που έχετε να κάνετε, λοιπόν, είναι να παρατηρήσετε τους χρόνους ανοίγματος και κλεισίματος των λουλουδιών της περιοχής σας και να φτιάξετε το δικό σας ρολόι, που θα είναι απόλυτα προσαρμοσμένο στην περιοχή που ζείτε.

Σχόλια

Πάρτε ιδέες κηπουρικής και εμπνευστείτε! Εγγραφείτε στο μηνιαίο ψηφιακό newsletter GARDENA.