Χρησιμοποιούμε cookies με σκοπό να σας προσφέρουμε μια καλύτερη εμπειρία περιήγησης στη διαδικτυακή μας τοποθεσία. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή τη διαδικτυακή τοποθεσία, αποδέχεστε τη χρήση cookies από εμάς. Για περισσότερες πληροφορίες, διαβάστε Cookies

Γιατί ένα φυτό χρειάζεται νερό;

Ένα φυτό χρειάζεται νερό για τρεις βασικούς λόγους:
1. Παίρνοντας ως παράδειγμα ένα ποώδες και όχι ξυλώδες φυτό, αυτό χρειάζεται νερό προκειμένου να διατηρήσει την εσωτερική του πίεση. Αυτό επιτυγχάνεται, με λίγα λόγια, μέσω της εσωτερικής ροής του νερού μέσα στο φυτό: Στο επάνω μέρος, το νερό εξατμίζεται από τα φύλλα και "τραβάει" από κάτω, στο κάτω μέρος το νερό εισέρχεται από τις ρίζες και "πιέζει" προς τα πάνω. Όταν δεν προσλαμβάνεται νερό, αυτή η εσωτερική ισσοροπία χαλάει και το φυτό μαραίνεται. Στην πραγματικότητα το κάθε φυτό μπορεί να μαραθεί. Με τα ξυλώδη φυτά όπως τα δέντα και οι θάμνοι, αυτό δε γίνεται τόσο γρήγορα εμφανές όπως π.χ. με τις τομάτες ή το βασιλικό, χάρη στην ξύλινη δομή τους. Ανάλογα με τη δομή λοιπόν, την απορρόφηση του νερού και το βαθμό της εξάτμισης, τα φυτά μαραίνονται γρηγορότερα ή πιο αργά, όπως ο κάκτος.
2. Το νερό που κινείται μέσα στο φυτό είναι επίσης το βασικό μέσο μεταφοράς για τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται το φυτό. Το νερό φτάνει σε κάθε σημείο του φυτού και είναι απαραίτητο για τη μεταφορά και τη διαλυτότητα των ουσιών.
3. Μόνο ένα μικρό ποσοστό της τάξεως του 3% του νερού που θα προσληφθεί θα μεταβολιστεί, π.χ. για να παρασκευαστούν σάκχαρα για ενέργεια και άλλες απαραίτητες για το φυτό ουσίες. (πχ. ξύλο από λιγνίνη, ένα είδος αλυσίδας αμύλου).

Εν συντομία: Επειδή το φυτό χάνει περίπου το 97% του νερού που προσλαμβάνει, βασικός του στόχος είναι να διατηρήσει σταθερή την εσωτερική ροή του νερού έτσι ώστε να συνεχίσει να προσλαμβάνει όλα τα απαραίτητα για τις εργασίες του συστατικά. Μόνο μικρό ποσοστό από αυτά χρησιμοποιείται ως τροφή!


Από τι εξαρτάται η ανάγκη του φυτού για νερό;

Με απλά λόγια, η ανάγκη του φυτού για νερό εξαρτάται από τη συγκέντρωση του νερού μέσα στο φυτό. Τα συστατικά που βρίσκονται μέσα στο φυτό διαλύονται στο νερό (θρεπτικά συστατικά που απορροφώνται και προϊόντα μεταβολισμού) έτσι ώστε να μπορέσουν να μεταφερθούν και να μεταβολιστούν. Ταυτόχρονα, η επαρκής πίεση από τη συνεχή ροή του νερού από τις ρίζες στα φύλλα πρέπει να διατηρηθεί αλλιώς το φυτό θα μαραθεί. Και η διάλυση των ουσιών και η εσωτερική πίεση ρυθμίζονται από το φυτό μέσω μιας ώθησης που δημιουργείται από τη διαδικασία της αναπνοής και της εξάτμισης του νερού: Το νερό εξατμίζεται μέσω ειδικών οπών στα φύλλα. Η ανάγκη για νερό που δημιουργείται για να συμπληρωθεί το κενό από την εξάτμιση του νερού καλύπτεται μέσω του νέου νερού που εισέρχεται από τις ρίζες. Όλα αυτά δε θα συνέβαιναν αν δε δρούσαν μια σειρά από πολλούς παράγοντες: ο ήλιος, ο αέρας, η ξηρότητα του αέρα ενισχύουν την εξάτμιση. Το είδος του χώματος, η υγρασία που συγκρατεί, η περιεκτικότητα των θρεπτικών συστατικών σε αλάτι και πιθανότατα ο παγετός καθορίζουν την πραγματική διαθεσιμότητα του νερού (ποτίσματος) για το φυτό.
Ακόμη και το ίδιο το φυτό δημιουργεί κάποιες μεταβλητές: Το είδος του, το μέγεθος και η ηλικία, η υγεία και ο μεταβολισμός, όλα επηρεάζουν τις πραγματικές ανάγκες του για νερό.

Τέλος, η πραγματική ποσότητα νερού που χρειάζεται το κάθε φυτό δεν μπορεί να βρεθεί σε κάποιο βιβλίο αλλά επηρεάζεται από πολλές μεταβλητές.


Πόσο νερό μπορεί να απορροφήσει το χώμα;

Αυτό εξαρτάται από τον τύπο του χώματος. Κάθε χώμα και κάθε μείγμα χώματος έχει τη δική του μοναδική και χαρακτηριστική ικανότητα να συγκρατεί νερό. Σε αμμώδες χώμα, για παράδειγμα, το νερό του ποτίσματος ή της βροχής μπορεί να συγκρατηθεί για λιγότερο χρονικό διάστημα απ' ότι σε παχύ και αργιλώδες χώμα, εξαιτίας των χαλαρών δεσμών μεταξύ των κόκκων άμμου. Το αμμώδες χώμα όμως επιτρέπει την καλύτερη μεταφορά του νερού από την επιφάνεια σε βαθύτερα επίπεδα. Από την άλλη τα αργιλώδη χώματα προσφέρουν καλύτερη μεταφορά νερού στις ρίζες.


Πώς μπορεί να μειωθεί η κατανάλωση νερού από τα φυτά;

  • Προσπαθήστε να επιλέξετε φυτά που αντέχουν σε περιστασιακές περιόδους ξηρασίας.
  • Εξασφαλίστε την καλύτερη μεταφορά νερού στο χώμα: Βελτιώστε τις ιδιότητες του αμμώδους χώματος που είναι πολύ ελαφρύ προσθέτοντας αργιλώδες χώμα και χούμους και του αργιλώδους χώματος με άμμο και χούμους.
  • Εξασφαλίστε την πυκνή βλάστηση με κάλυψη του χώματος με φύλλα έτσι ώστε να μην το επηρεάζουν ο ήλιος και ο άνεμος.
  • Μην ποτίζετε από ψηλά και κάτω από τον καυτό ήλιο.
  • Σκαλίστε το παρτέρι μετά από βροχή (δεδομένου ότι δε θα πειράξετε τις ρίζες). Με τον τρόπο αυτό η υγρασία θα διατηρηθεί περισσότερο.
  • Καλύψτε το χώμα με 3 έως 5 εκ. το πολύ βιολίπασμα (φύλλα).
  • Μην το παρακάνετε ποτίζοντας πολύ συχνά - μέρα παρά μέρα ή μία φορά την ημέρα το καλοκαίρι είναι αρκετό.
  • Καλλιεργήστε λαχανικά και βότανα σε μικρά θερμοκήπια. Με τον τρόπο αυτό η διάρκεια της καλλιέργειας θα μειωθεί και έτσι το νερό που θα χρειαστείτε θα είναι λιγότερο.
  • Μαζέψτε τους καρπούς την κατάλληλη στιγμή και μην αφήνετε τεράστια φυτά στα παρτέρια σας.

Παίζει ρόλο η γλάστρα που χρησιμοποιείται;

Ναι. Ανάλογα με το υλικό, το σχήμα και το σχέδιο, επιλέγετε την ποσότητα του νερού που χρειάζονται τα φυτά σας. Γενικά, μπορεί να ειπωθεί ότι οι μεγάλες γλάστρες μπορούν να δεχτούν περισσότερο νερό και λίπασμα χάρη στην μεγαλύτερη ποσότητα χώματος και να γίνει έτσι ευκολότερη η φροντίδα του φυτού.
Οι πλαστικές ζαρντινιέρες και οι γυάλινες γλάστρες είναι καλύτερες όσο αφορά στη συγκράτηση του νερού απ' ότι οι κεραμεικές μέσα από τις οποίες το νερό εξατμίζεται.
Κάτι τέτοιο δε συμβαίνει στις σιλικονούχες κεραμεικές γλάστρες με σφραγισμένες πλευρές.
Οι μεγάλες γλάστρες με ρεζερβουάρ νερού είναι ιδιαίτερα χρήσιμες. Και σε αυτές πρέπει να βάζουμε νερό αλλά οι μελέτες δείχνουν ότι αυτό πρέπει να γίνεται λιγότερο συχνά απ' ότι στις κλασικές γλάστρες και ότι στο σύνολο καταναλώνεται λιγότερο νερό.
Η επιλογή του χώματος είναι επίσης σημαντική: το ποιοτικό χώμα που περιέχει άργιλο είναι καλύτερο από το φθηνό χώμα που αφήνει το νερό να το διαπεράσει. Το χώμα που περιέχει πολύ άργιλο ωστόσο δεν πρέπει να ποτιστεί υπερβολικά. Για τα περισσότερα φυτά, η ανάμειξη του χώματος με περίπου 30% σκορπισμένους σβώλους αργίλου μπορεί να συμβάλει στην ομοιόμορφη υγρασία του χώματος και ταυτόχρονα στον επαρκή αερισμό του.


Ποια είναι τα οφέλη της χρήσης δεξαμενής νερού;

Βοηθάει να εξοικονομήσετε πόσιμο νερό. Φανταστείτε ότι κάθε χρόνο πέφτουν στην ταράτσα και την αυλή σας αρκετοί δεκάλιτροι κουβάδες με νερό ανά τετραγωνικό μέτρο, που καταλήγουν στον υπόνομο.
Με έναν πρόχειρο υπολογισμό: όταν μαζεύετε το βρόχινο νερό που πέφτει στην ταράτσα σας έκτασης 120τ.μ. και στην αυλή σας έκτασης 50τ.μ., τότε, με π.χ. 700 χιλ. βροχή στην περιοχή σας 170 τ.μ. x 7oo χιλ [= 700 λίτρα/τ.μ.] έχουμε περίπου 119 κ.μ. (1κ.μ. = 1000 λίτρα) νερό που θα μπορούσατε να χρησιμοποιήσετε για το πότισμα του κήπου σας, για την τουαλέτα και το πλυντήριο.
Ένας χάρτης με τη μέση ποσότητα βροχής θα σας βοηθήσει να υπολογίσετε το νερό που θα μπορούσατε να αξιοποιήσετε στην περιοχή σας. Οι Δήμοι έχουν συνήθως τέτοιου είδους πληροφορίες - ιδίως αν ενδιαφέρονται για τη χρήση δεξαμενών. Για να σχεδιάσετε το δικό σας σύστημα ποτίσματος με τη χρήση δεξαμενής τότε χρησιμοποιήστε την εφαρμογή

Πάρτε ιδέες κηπουρικής και εμπνευστείτε! Εγγραφείτε στο μηνιαίο ψηφιακό newsletter GARDENA.