Wij gebruiken cookies om uw ervaring met onze website te verbeteren. Door verder te browsen op deze website gaat u akkoord met ons gebruik van cookies. Lees verder voor meer informatie Cookies

Alles wat u altijd al wilde weten over citrusbomen en het overwinteren ervan

De herfst is pas net begonnen en de eerste verkoudheden gaan al rond. "Ik zal een warm drankje met citroen voor je maken," is een veelgehoorde kreet, hetgeen aanleiding geeft tot de volgende vraag:

Kan ik een citroenboom laten groeien uit een pit?

Nu, net als bij alle zaailingen is het nageslacht anders dan de moederplant, omdat de pitten ook genetisch materiaal van de 'vader' bevatten. Daarom is (net als bij alle fruitsoorten) enten de enige manier om citroensoorten in stand te houden. Hiertoe worden takken van het gewenste type geënt op 'worteldonors' die het voetstuk vormen voor de ent.

Hoewel het planten van citruspitten vaak lukt, dragen de resulterende bomen pas jaren later vrucht en is de hoeveelheid en kwaliteit van het fruit onzeker, omdat niemand vooraf de precieze genencombinatie van de zaailingen heeft onderzocht en geanalyseerd. Toch kunnen citruszaailingen interessant genoeg soms rasecht fruit produceren na het zaaien van een pit. Het is de moeite waard om het te proberen. De pitten ontkiemen als ze koud worden (laat ze 14 dagen lang in de groentelade van een koelkast liggen, bij 1 à 5 °C).

Het is heel leuk om mee te maken hoe de kiemblaadjes van de citroen zich een weg omhoog naar het daglicht banen door de potgrond. En over licht gesproken: citruspitten moeten eind februari of begin maart worden gezaaid, als de lichtsterkte en de middagtemperatuur weer beginnen te stijgen. Het moet zonnig en warm weer zijn, met een constante kiemtemperatuur rond de 21-25 °C. De zaailingen moeten op een heel lichte plek staan.

Overwinteren

Het overwinteren van citrusbomen kan enigszins problematisch zijn, zoals u wellicht al weet. Mensen vragen vaak wat je kunt doen ter voorkoming van bladverlies, dat zich vaak aan het eind van de winter voordoet – gewoonlijk als gevolg van een verkeerde verzorging.

De boom begrijpen

De soort doet het goed in een tropisch of subtropisch klimaat, maar kan ook het mediterrane klimaat aan, waar de temperatuur tijdens de winter tot op of net onder het vriespunt kan dalen. Voor de verzorging betekent dit het volgende: citrusbomen hebben zowel in de zomer als in de winter veel licht nodig, net als in hun natuurlijke omgeving.

Licht en temperatuur zijn onderling van elkaar afhankelijk, want ze hebben zowel samen als elk afzonderlijk invloed op de stofwisseling van de boom. Dat is het lastige aan de winterverzorging van citrusbomen. Eenvoudiger gesteld: hoe meer licht de boom krijgt (hetgeen de fotosynthese stimuleert), hoe warmer het moet zijn om een toereikende stofwisselingssnelheid te bereiken. hoe meer warmte de boom krijgt (waardoor de stofwisselingssnelheid wordt verhoogd), hoe meer licht de boom nodig heeft om een toereikende fotosynthese te bereiken.

Als de stofwisseling van de boom te tijdens de winter te hoog is, omdat het te warm is (bv. als de plant in de woonkamer staat, met name achter een gordijn) en onvoldoende licht krijgt, worden er meer stoffen verteerd dan door fotosynthese kunnen worden aangemaakt – de boom 'eet zichzelf op'.

De plant kan echter het best overwinteren op een zeer lichte plek met een lagere temperatuur (hierbij is tevens vorstvrije ventilatie van de winterplek van de boom vereist). Dit is omdat op onze breedtegraad de lichtst mogelijke plek wel een donkere kamer lijkt vergeleken met tropische lichtomstandigheden, met name in de winter. De overwintering van citrusbomen onder zulke omstandigheden is min of meer een kwestie van duimen en er maar het beste van hopen in landen zoals het onze, vanwege het verschil tussen hun lichtbehoefte en de hoeveelheid licht die ze daadwerkelijk krijgen.

Nu u de basiskennis hebt, gaan we kijken naar de praktijk.

Er zijn drie overwinteringsstrategieën die succesvol zijn gebleken.

A.: De boom laten overwinteren in de serre van een kwekerij of thuis in een kleine serre of oranjerie.

B.: De boom laten overwinteren op een lichte plek bij een temperatuur tussen de 5 en 10 °C; de ruimte regelmatig ventileren en afschermen als er warm zonlicht in de kamer valt (vanaf eind januari, met name bij ramen op het zuiden).

C.: De boom laten overwinteren op een heel lichte plek bij een temperatuur rond de 16/18 à 20 °C.

Optie C is het lastigst, want zulke omstandigheden kunnen bijna onmogelijk worden gecreëerd. In onze omgeving zijn de lichtomstandigheden minder en verwarmen we woonkamers op een koude winterdag gewoonlijk tot minstens 21°C. Ruimten van slechts 16 tot 18 graden, die beter zouden zijn, zijn gewoonlijk kamers die vrijwel niet gebruikt worden of koele gangen. Ook in zulke ruimten moeten de bomen zo dicht mogelijk bij een raam worden geplaatst.

Over temperatuur:

Vaak treedt er ook bladverlies op, omdat bomen te nat zijn en omdat er een groot temperatuurverschil is tussen de wortels en de bladeren: 'een heet hoofd en koude voeten', zoals tuiniers dat noemen – of ook wel 'het hoofd koel, de voeten warm'. Vaak wordt de oorzaak hiervan niet opgemerkt: in de verwarmde kamer komt het grootste deel van de boom op kamertemperatuur, d.w.z 21 °C. Maar de boom staat op een vloer met een temperatuur van slechts 16 tot 18 graden. De koudere wortels werken langzamer dan de warme bladeren, hetgeen tot stress bij de boom en bladverlies leidt. De oplossing: houd de boom van de koude vloer af door deze op een plank of in een pot met wieltjes te zetten met voldoende ventilatie onderdoor, of leg een dik stuk piepschuim onder de pot, zodat de boom geïsoleerd is ten opzichte van de koude vloer.

De tegengestelde situatie: mogelijk staat de boom op het luchtrooster van een verwarmingssysteem zodat de wortels 20 tot 28 graden worden en de kruin van de boom slechts 18 tot 22 graden. Er gebeurt hier weer zoiets: de boom krijgt stress, omdat de wortels nu actiever zijn dan de bladeren, met als resultaat eveneens bladverlies.

Zo, dat was een hele hoop leesvoer! In ieder geval, hoe beter u citrusbomen begrijpt en weet hoe u ze tijdens de winter kunt beïnvloeden, hoe beter u de verschillende factoren kunt afwegen en de beste overwinteringsstrategie voor de situatie bij u thuis kunt ontwikkelen. Ook kunt u sneller reageren en tijdig ingrijpen als zich een probleem voordoet.

Deze relaties tussen licht en temperatuur zijn nog relatief eenvoudig vergeleken met de bemestings- en bewateringsstrategieën gedurende de koudere zes maanden van het jaar:

Bemest niet van september tot en met februari. Als de plant op een koude plek overwintert (de bovenstaande optie B), niet bemesten van september tot en met maart. Behandel ijzertekort (groene bladnerven, gele bladeren) door ijzervoeding te geven.

Bewater met water op kamertemperatuur. Gebruik geen koud water, want dat kan leiden tot ijzertekort. Bij een warmere overwintering heel voorzichtig bewateren afhankelijk van de situatie; zorg met name dat u niet te veel water geeft en dat de grond niet doordrenkt raakt. Bomen verdrinken vaker dan dat ze uitdrogen! Bij een koele overwintering houdt u de boom droger (licht vochtige grond). De aardkluit mag niet kurkdroog zijn en de boom mag niet uitdrogen.

Laat de boom zo lang mogelijk buiten staan en zet deze in de lente zo snel mogelijk weer buiten.

Met name eind van de winter en begin van de lente kunt u de boom buiten op een beschutte plek neerzetten. De temperatuur op de plek mag niet zozeer oplopen dat er een groot temperatuurverschil ontstaat tussen dag en nacht, bv. 's nachts 5 °C en overdag 20-25 °C.

Voordat u de boom binnen zet, spuit u deze goed schoon en doet u al het mogelijke om te voorkomen dat er slakken of luizen mee overwinteren. Dit is ook een goed moment om de boom eventueel te snoeien. Als de kruin erg dicht is, dunt u die uit zodat het licht beter kan doordringen. Eind januari controleert u op ongedierte (deze tijd van het jaar neemt het gevaar toe). De schildluis en de eerste wolluizen zijn alweer op pad. Het laatst komen de bladluizen, maar ook die zijn vanaf maart alweer aanwezig.

We wensen u veel succes bij de overwintering van uw citrusbomen!

Reacties